تغذیه مناسب در ارتودنسی

شرط اصلی عادت کردن به ارتودنسی و کنار آمدن با سیم‌کشی دندان‌ها این است که از بایدها و نبایدهای غذایی در دوران ارتودنسی اطلاع پیدا کنید. پس از سیم‌کشی دندان‌ها باید تغییراتی را در عادت‌های غذایی خود به وجود بیاورید. خوردن بعضی غذاها مانند آجیل یا شکلات سفت و چسبناک به بریس آسیب می‌زند یا آن را می‌شکند. بعضی غذاها بین سیم‌ها گیر می‌کند و درآوردن آن بسیار دشوار است. گاز زدن به مواد غذایی سخت براکت‌ها و سیم‌ها را از جا درمی‌آورد، این مشکلات علاوه بر ایجاد درد برای بیمار دوره درمان را نیز طولانی می‌کند. از این گذشته رعایت یک رژیم غذایی سالم و متعادل در طول درمان بسیار مهم است.

عادت‌های غذایی مشخصی وجود دارد که به وسایل و تجهیزات ارتودنسی آسیب می‌زند و احتمال ابتلا به بیماری‌های دهان و دندان را افزایش می‌دهد. ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر یگانه نهایت سعی خود را می‌کنیم تا با کاهش مشکلات ناشی از شکستن وسایل ارتودنسی به اهداف تعیین شده دست یابیم و عوارض حاصل از رژیم غذایی نامناسب را نیز به حداقل برسانیم. به خاطر داشته باشید که دندان‌ها در محیط سالم و در صورت برخورداری متقاضی درمان از سلامت عمومی مناسب به بهترین وجه حرکت می‌کنند و صاف و مرتب می‌شوند، بنابراین سعی کنید در دوران ارتودنسی  تغذیه‌ای سالم داشته باشید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره رژیم غذایی مناسب در طول درمان ارتودنسی و یا رزرو نوبت در کلینیک دندانپزشکی دکتر یگانه می‌توانید با شماره‌های 02122392365 -02144155090 تماس حاصل فرمایید.

فهرست غذاهای مناسب ارتودنسی


در ادامه غذاهای مفید دوران ارتودنسی را نام می‌بریم.

غلات (کربوهیدرات‌ها)

این گروه غذایی یک چهارم از کل انرژی مورد نیاز بدن را تامین می‌کند. غلات در برنامه معمول غذایی ایرانیان به صورت نان و برنج مصرف می‌شود. این مواد غذایی عموماً در دوران ارتودنسی مشکلی را ایجاد نمی‌کنند، چرا که بسیار نرم‌ هستند و به راحتی جویده می‌شوند. در هر حال فراموش نکنید که دو مولفه ضروری یک رژیم غذایی سالم یعنی کربوهیدرات و پروتئین را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

شیر و لبنیات

یک چهارم هر رژیم غذایی سالم از لبنیات تشکیل می‌شود. لازمه داشتن دندان‌ها و استخوان‌‌های محکم و قوی مصرف رژیمی سرشار از کلسیم است. فراورده‌های لبنی کلسیم، ویتامین د، پتاسیم و حتی پروتئین مورد نیاز بدن را تامین می‌کند. لبنیات یکی از غذاهای مفید دوران ارتودنسی است، چرا که اکثر فراورده‌های لبنی نرم‌ هستند و چندان به جویدن نیاز ندارند. شیر، شیر بستنی، ماست و پنیر فراورده‌هایی لبنی هستند که در سفره تمام ایرانی‌ها یافت می‌شود و مصرف آنها به بیماران ارتودنسی توصیه می‌شود.

سبزیجات

سبزیجات نیز باید یک چهارم رژیم غذایی را تشکیل دهد. سبزیجات ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای رشد بدن را تامین می‌کند. از آنجایی که ما عموماً سبزیجات را به صورت پخته میل می‌کنیم، خوردن آنها معمولاً مشکلی را برای سیم‌کشی دندان‌ها ایجاد نمی‌کند. به علاوه می‌توانید سبزیجات را پوره کنید تا خوردن آنها راحت‌تر شود. سبزیجات خام یا سالاد را می‌توانید به صورت رنده شده یا خرد شده ریز میل کنید.

میوه

میوه بخش مهمی از یک رژیم غذایی سالم است، اما خوردن آن با وجود سیم‌کشی دندان‌ها قدری دشوار است. گاز زدن به میوه‌های سفت مانند سیب، گلابی و هلو به دلیل وجود براکت‌ها بسیار مشکل است. خوردن حتی نرم‌ترین غذاها پس از تعویض سیم بریس دست‌کمی از کابوس ندارد. سه تا چهار روز پس از هر ویزیت ارتودنسی مرکبات آبدار مانند آب پرتقال و توت میل کنید. میوه‌های سفت را ابتدا خرد کنید و با دندان‌های عقب بجوید. اگر با تمام این احتیاط‌ها باز هم خوردن میوه برایتان دشوار است، آب میوه طبیعی همواره جایگزین مناسبی محسوب می‌شود.

گاز زدن یا جویدن خوراکی‌های بسیار سرد با وجود فلزهای دور دندان‌ها غالباً ناراحت کننده است. بنابراین اجازه دهید خوراکی‌ها به دمای محیط برسند، سپس آنها را نوش جان کنید.

آجیل و  دانه‌ها

انتخاب هوشمندانه و دقیق از خوراکی‌های این گروه غذایی گیاهی بریس‌ها را محکم نگه می‌دارد. آجیل و دانه‌ها بسیار سفت‌ و در عین حال کوچک‌ هستند؛ هم سفت بودن و هم کوچک بودن آنها در دوران ارتودنسی مشکل‌ساز است. حین درمان فعال ارتودنسی کرم‌ها یا کره‌های انواع آجیل مانند کره بادام زمینی را جایگزین آجیل کنید یا مغزیجات و دانه‌های مورد علاقه خود را آسیاب و سپس میل کنید.

گوشت

گوشت به دلیل فیبری بودن و سخت جویده شدن یکی از غذاهای مضر دوران ارتودنسی است. به دندان کشیدن گوشت از روی استخوان در دوران ارتودنسی ممنوع است. پنیر کاتیج یا توفو به عنوان یک منبع مناسب پروتئین جایگزینی ایمن برای گوشت است. تکه‌های بدون چربی و نرمی از گوشت را انتخاب کنید و آن را در اندازه‌های کوچک ببرید.

اهمیت رژیم غذایی متعادل در دوران ارتودنسی


ارتودنسی فشارهای جسمی، فیزیولوژیک و عاطفی را به همراه دارد که نیاز به مواد مغذی و مصرف آنها را افزایش می‌دهد، بنابراین بیمار باید مقدار بیشتری از مواد مغذی را میل کند. از این گذشته سن معمول ارتودنسی دوران نوجوانی است و افراد در این سن به دلیل در حال رشد بودن بدن و فشار روحی مربوط به بلوغ نیاز مضاعفی به تغذیه مفید دارند. همچنین باید از انجام دادن بعضی عادت‌های تغذیه‌ای که منجر به شکستن بریس می‌شود، خودداری کرد. مدت زمان ارتودنسی ثابت یا به عبارتی سیم‌کشی دندان‌ها یک سال و نیم تا سه سال است و در این مدت پرهیزها و تغییرات غذایی خاصی توصیه می‌شود. متخصص ارتودنسی معمولاً به بیماران خود توصیه می‌کند که در طول دوره درمان غذاهای نرم میل کنند تا حساسیت ناشی از تحمیل فشار به دندان‌ها پیش نیاید. چنانچه فهرستی از غذاهای مفید به بیمار ارائه نشود، ممکن است وی غذاهای نرمی را انتخاب کند که صرفاً خوردن آنها راحت‌تر است، اما هیچ ارزش غذایی خاصی ندارد.

توصیه‌های  غذایی حین درمان ارتودنسی


بلافاصله پس از سیم‌کشی دندان‌ها

دندان‌ها و لثه‌ها تا چند روز پس از سیم‌کشی دندان‌ها بسیار حساس است. اسموتی‌ها و شیک‌های مقوی جایگزین وعده‌های غذایی بهترین انتخاب‌ها در این زمان به شمار می‌رود، چرا که نیازی به جویدن ندارند، به علاوه نوشیدنی لثه‌ها را خنک می‌کند و تسکین می‌دهد. مواد مختلفی را می‌توان به شیک و اسموتی اضافه کرد تا ارزش غذایی بیشتری پیدا کند.

هفته اول پس از سیم‌کشی دندان‌ها

پس از آن که دندان‌ها آن‌قدر خوب شد که بتوانید غذاهای جامدتر را میل کنید، بهتر است اول غذاهای بسیار نرم را انتخاب کنید. خوردن غذاهایی مانند ماست، سبزیجات نرم و کینوآ هم مناسب دوران ارتودنسی است و هم سلامت شما را حفظ می‌کند. دوران ارتودنسی زمان مناسبی است تا غذاهای نرم و مقوی جدید را امتحان کنید. مواد مورد نیاز بدن فقط با بستنی تامین نمی‌شود.

تغییر رژیم غذایی در دوران ارتودنسی

پس از آن که دندان‌ها به سیم‌کشی عادت کرد، بهتر است غذاهای نرم‌تر میل کنید و غذاهای سفت‌تر را به قطعات کوچک ببرید تا بریس آسیبی نبیند و دچار درد و دردسر نشوید. سیب، گلابی و بقیه میوه‌ها را خرد کنید و آنها را گاز نزنید. پروتئین‌های نرم مانند تخم مرغ و ژامبون گوشت جایگزین‌هایی برای گوشت محسوب می‌شوند که راحت‌تر جویده می‌شوند. خوراکی‌های متعددی وجود دارد که می‌توانید با افزودن آنها به برنامه غذایی خود در دوران ارتودنسی نیز مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین کنید.

نبایدهای تغذیه‌ای دوران ارتودنسی

کافی است فقط یک بار لقمه بزرگی بردارید یا غذای سفتی را گاز بزنید، تا بریس آسیب ببیند و درمان ارتودنسی طولانی‌تر و پرهزینه‌تر شود. بنابراین حتی‌الامکان سعی کنید که از خوردن غذاهای زیر خودداری کنید و اگر میل به آنها دارید، نهایت احتیاط را به کار ببرید.

  • غذاهای سفت: هر خوراکی سفتی از نان سفت دور پیتزا گرفته تا آجیل، سبزیجات خام مانند هویج خام ممنوع است. جویدن این خوراکی‌ها به نیروی بسیاری نیاز دارد که منجر به آسیب دیدن سیم‌ها و براکت‌ها می‌شود.
  • گوشت سفت: میان وعده‌هایی مانند گوشت خشک نمک سود سیم‌ها و براکت‌های بریس را شل می‌کند.
  • غذاهای چسبناک: کافی است از خوردن شکلات، به ویژه شکلات‌هایی که باید جویده یا خرد شوند، خودداری کنید. آدامس نیز ممنوع است.
  • غیرخوراکی‌ها: بسیاری عادت به جویدن مداد یا ناخن دارند، این دو عادت همواره و به طور مضاعف در دوران ارتودنسی مضر است.
  • یخ: یخ یکی از متهمین ردیف اصلی آسیب دیدن بریس ارتودنسی است.